Preferencyjne pochodzenie: niższe cło dzięki właściwemu dowodowi pochodzenia

Pochodzenie preferencyjne i niepreferencyjne

Pochodzenie niepreferencyjne to „ekonomiczna narodowość” towaru. Służy do stosowania środków polityki handlowej (cła antydumpingowe, kontyngenty, oznaczenie „made in”) i do statystyk. Co do zasady to ono jest wskazywane jako kraj pochodzenia w zgłoszeniu.

Pochodzenie preferencyjne dotyczy tylko handlu objętego umową lub systemem preferencyjnym. Rządzi się regułami danej umowy i pozwala uzyskać obniżoną stawkę cła. Towar może więc mieć niepreferencyjne pochodzenie chińskie i nie korzystać z żadnej preferencji albo zostać wyprodukowany w Japonii i skorzystać z umowy UE–Japonia, jeśli spełnia jej reguły.

Kiedy towar ma status pochodzenia?

• Został całkowicie uzyskany w kraju partnerskim: zebrane tam plony, wydobyte minerały, urodzone i hodowane tam zwierzęta
• Albo przeszedł tam wystarczającą obróbkę lub przetworzenie, określone dla każdego produktu w umowie: zmiana pozycji taryfowej, maksymalny udział materiałów niepochodzących, konkretna operacja produkcyjna
• Operacje minimalne (pakowanie, etykietowanie, proste montowanie, mieszanie) nigdy nie nadają pochodzenia
• Kumulacja pozwala, w zależności od umowy, uznać za pochodzące materiały z UE lub innych krajów partnerskich

Dowody pochodzenia

Każda umowa określa wymagany dowód. Najczęściej są to:

• Świadectwo przewozowe EUR.1 (lub EUR-MED) potwierdzone przez organy kraju wywozu
• Deklaracja na fakturze wystawiona przez samego eksportera, z numerem upoważnionego eksportera, jeśli umowa tego wymaga
• Oświadczenie o pochodzeniu wystawione przez eksportera zarejestrowanego w systemie REX, stosowane m.in. w ogólnym systemie preferencji (GSP) i kilku nowszych umowach
• W niektórych umowach wiedza importera: importer wnioskuje o preferencję na podstawie posiadanych informacji o pochodzeniu

Zarejestrowany eksporter (REX) i próg 6000 €

W umowach i systemach opartych na REX eksporter musi być zarejestrowany i podać swój numer w oświadczeniu o pochodzeniu, gdy wartość produktów pochodzących w przesyłce przekracza 6000 €. Poniżej tego progu oświadczenie może zwykle wystawić każdy eksporter. Dokładne warunki sprawdź w tekście danej umowy.

Dla eksportera: udowodnienie pochodzenia produktów

Eksporter wystawiający deklarację pochodzenia ponosi za nią odpowiedzialność. W razie kontroli musi wykazać, że produkt spełnia regułę pochodzenia: zestawienie materiałów, pochodzenie i wartość każdego z nich, deklaracje dostawców. Dla materiałów kupionych w UE status pochodzenia potwierdza deklaracja dostawcy (jednorazowa lub długoterminowa).

Częste błędy

• Mylenie kraju wysyłki z krajem pochodzenia
• Wnioskowanie o preferencję bez dowodu pochodzenia lub z dowodem wystawionym dla innej umowy
• Niepełny tekst deklaracji pochodzenia albo sformułowanie nieprzewidziane w umowie
• Pominięcie numeru REX powyżej progu 6000 €
• Uznanie za pochodzący produktu, który w kraju partnerskim został jedynie zmontowany lub przepakowany
• Brak przechowywania dokumentów: organy celne mogą zweryfikować pochodzenie po odprawie i pobrać cło

Najczęstsze pytania