Incoterms a cło: kto zgłasza, kto płaci i jaką wartość zgłosić

Czym jest Incoterm?

Incoterms to reguły publikowane przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC). Obowiązująca wersja, Incoterms 2020, obejmuje 11 reguł oznaczonych trzema literami. Każda określa, gdzie dostarczany jest towar, kiedy ryzyko przechodzi ze sprzedawcy na kupującego oraz kto odpowiada za transport, ubezpieczenie i formalności celne.

Incoterm zawsze podaje się z miejscem („FCA Poznań” lub „CIF Gdańsk”) i wersją („Incoterms 2020”). Nie reguluje przeniesienia własności ani płatności: to kwestie umowy sprzedaży.

11 reguł Incoterms 2020

• EXW (z zakładu): kupujący odpowiada za wszystko od siedziby sprzedawcy, łącznie z odprawą wywozową
• FCA (franco przewoźnik): sprzedawca przekazuje towar odprawiony w wywozie przewoźnikowi wskazanemu przez kupującego
• CPT (przewóz opłacony do): sprzedawca opłaca główny przewóz do uzgodnionego miejsca
• CIP (przewóz i ubezpieczenie opłacone do): jak CPT, z ubezpieczeniem po stronie sprzedawcy
• DAP (dostarczone do miejsca): sprzedawca dostarcza towar do miejsca przeznaczenia, bez rozładunku i odprawy przywozowej
• DPU (dostarczone do miejsca rozładowane): jak DAP, ale sprzedawca rozładowuje towar
• DDP (dostarczone, cło opłacone): sprzedawca odpowiada za wszystko, łącznie z odprawą przywozową, cłem i VAT
• FAS (franco wzdłuż burty statku): transport morski, dostawa wzdłuż burty statku w porcie załadunku
• FOB (franco statek): transport morski, dostawa na pokład statku w porcie załadunku
• CFR (koszt i fracht): transport morski, sprzedawca opłaca fracht do portu przeznaczenia
• CIF (koszt, ubezpieczenie i fracht): transport morski, jak CFR z ubezpieczeniem po stronie sprzedawcy

Kto dokonuje formalności celnych?

Przy wszystkich regułach oprócz EXW formalności wywozowe załatwia sprzedawca. Przy wszystkich oprócz DDP formalności przywozowe załatwia kupujący, który płaci też cło i VAT.

Obie skrajności są w praktyce problematyczne. Przy EXW zagraniczny kupujący musi odprawić towar w wywozie w kraju, w którym nie ma siedziby, a sprzedawcy może być trudno udowodnić wywóz i zastosowanie stawki 0% VAT. Zwykle lepszym wyborem jest FCA. Przy DDP sprzedawca musi odprawić towar w przywozie w kraju kupującego: potrzebuje unijnego EORI, często przedstawiciela i może nie odzyskać zapłaconego VAT z importu.

Jak Incoterm wpływa na wartość celną

W Unii Europejskiej wartość celna obejmuje koszty transportu i ubezpieczenia do miejsca wprowadzenia towaru do UE. Cenę z faktury trzeba więc skorygować w zależności od Incoterm:

• EXW, FCA, FAS, FOB: transport i ubezpieczenie do granicy UE nie są wliczone w cenę i trzeba je doliczyć
• CFR, CPT: fracht jest wliczony, ewentualne ubezpieczenie trzeba doliczyć
• CIF, CIP: fracht i ubezpieczenie do uzgodnionego miejsca są wliczone; jeśli miejsce to leży za granicą UE, koszt transportu po wprowadzeniu można odliczyć, o ile wykazano go osobno
• DAP, DPU, DDP: cena obejmuje transport po wprowadzeniu do UE (do odliczenia, jeśli wykazany osobno), a przy DDP także cło i VAT z importu, które nie wchodzą do wartości celnej

Częste błędy

• Faktura bez Incoterm i miejsca: urząd celny i spedytor nie wiedzą, jakie koszty są wliczone
• Stosowanie FOB lub CIF w transporcie lotniczym albo drogowym, choć te reguły są zarezerwowane dla transportu morskiego i śródlądowego
• Zgłoszenie ceny EXW lub FOB bez doliczenia frachtu i ubezpieczenia do granicy
• Sprzedaż na warunkach DDP bez EORI i przedstawiciela w kraju przywozu
• Różne Incoterms na fakturze, w umowie i w instrukcjach dla spedytora

Najczęstsze pytania