Preferentiële oorsprong: lagere rechten met het juiste oorsprongsbewijs

Preferentiële en niet-preferentiële oorsprong

De niet-preferentiële oorsprong is de „economische nationaliteit” van goederen. Die wordt gebruikt voor handelsmaatregelen (antidumpingrechten, contingenten, „made in”-markering) en voor statistieken. Het aangegeven land van oorsprong is in principe dit land.

De preferentiële oorsprong geldt alleen voor handel onder een preferentieel akkoord of stelsel. Die volgt de regels van elk akkoord en geeft recht op een verlaagd tarief. Goederen kunnen dus een niet-preferentiële Chinese oorsprong hebben en geen preferentie krijgen, of in Japan zijn gemaakt en onder het akkoord EU-Japan vallen als aan de regels is voldaan.

Wanneer zijn goederen van oorsprong?

• Ze zijn geheel en al verkregen in het partnerland: daar geoogste gewassen, gewonnen mineralen, geboren en gefokte dieren
• Of ze zijn daar voldoende be- of verwerkt, per product vastgelegd in het akkoord: wijziging van tariefpost, maximumaandeel materialen zonder oorsprong, specifieke productiehandeling
• Minimale handelingen (verpakken, etiketteren, eenvoudig assembleren, mengen) verlenen nooit de oorsprong
• Cumulatie maakt het, afhankelijk van het akkoord, mogelijk materialen uit de EU of andere partnerlanden als van oorsprong mee te tellen

Oorsprongsbewijzen

Elk akkoord bepaalt welk bewijs nodig is. De meest voorkomende zijn:

• Het certificaat inzake goederenverkeer EUR.1 (of EUR-MED), afgegeven door de autoriteiten van het land van uitvoer
• De oorsprongsverklaring op de factuur, opgesteld door de exporteur zelf, met het nummer van toegelaten exporteur als het akkoord dat vereist
• De attestering van oorsprong door een in het REX-systeem geregistreerde exporteur, onder meer voor het stelsel van algemene preferenties (SAP) en diverse recente akkoorden
• In sommige akkoorden de kennis van de importeur: de importeur vraagt de preferentie aan op basis van zijn informatie over de oorsprong

Geregistreerde exporteurs (REX) en de drempel van € 6.000

Bij akkoorden en stelsels met REX moet de exporteur geregistreerd zijn en zijn nummer in de attestering van oorsprong vermelden als de waarde van de goederen van oorsprong in de zending hoger is dan € 6.000. Onder die drempel mag in de regel elke exporteur de attestering opstellen. Controleer de precieze voorwaarden in de tekst van het betreffende akkoord.

Voor exporteurs: de oorsprong aantonen

Een exporteur die een oorsprongsverklaring opstelt, is daarvoor aansprakelijk. Bij een controle moet hij kunnen aantonen dat het product aan de oorsprongsregel voldoet: stuklijst, oorsprong en waarde van elk materiaal, leveranciersverklaringen. Voor in de EU gekochte materialen bevestigt de (langlopende) leveranciersverklaring de oorsprong.

Veelgemaakte fouten

• Land van verzending en land van oorsprong verwarren
• Preferentie aanvragen zonder oorsprongsbewijs of met een bewijs voor een ander akkoord
• Een onvolledige of niet in het akkoord voorziene tekst voor de oorsprongsverklaring gebruiken
• Het REX-nummer weglaten boven de drempel van € 6.000
• Een product dat in het partnerland alleen is geassembleerd of opnieuw verpakt als van oorsprong aangeven
• Bewijsstukken niet bewaren: de douane kan de oorsprong achteraf controleren en rechten navorderen

Veelgestelde vragen