Incoterms en douane: wie doet aangifte, wie betaalt en welke waarde geeft u aan

Wat is een Incoterm?

Incoterms zijn regels van de Internationale Kamer van Koophandel (ICC). De huidige versie, Incoterms 2020, telt 11 regels met drie letters. Elke regel bepaalt waar de goederen worden geleverd, wanneer het risico van verkoper naar koper overgaat en wie transport, verzekering en douaneformaliteiten voor zijn rekening neemt.

Een Incoterm wordt altijd gecombineerd met een plaats („FCA Eindhoven” of „CIF Rotterdam”) en de versie („Incoterms 2020”). Hij regelt niet de eigendomsoverdracht of de betaling: dat hoort in de koopovereenkomst.

De 11 Incoterms 2020

• EXW (af fabriek): de koper regelt alles vanaf het terrein van de verkoper, inclusief de uitvoeraangifte
• FCA (vrachtvrij tot vervoerder): de verkoper levert de voor uitvoer ingeklaarde goederen aan de door de koper aangewezen vervoerder
• CPT (vracht betaald tot): de verkoper betaalt het hoofdvervoer tot de overeengekomen plaats
• CIP (vracht en verzekering betaald tot): zoals CPT, met verzekering door de verkoper
• DAP (franco ter plaatse): de verkoper levert op de bestemming, niet gelost en niet ingeklaard voor invoer
• DPU (franco gelost): zoals DAP, maar de verkoper lost de goederen
• DDP (franco inclusief rechten): de verkoper regelt alles, inclusief invoeraangifte, rechten en btw
• FAS (vrij langszij schip): zeevracht, levering langszij het schip in de haven van verscheping
• FOB (vrij aan boord): zeevracht, levering aan boord van het schip in de haven van verscheping
• CFR (kosten en vracht): zeevracht, de verkoper betaalt de vracht tot de haven van bestemming
• CIF (kosten, verzekering en vracht): zeevracht, zoals CFR met verzekering door de verkoper

Wie regelt de douaneformaliteiten?

Bij alle Incoterms behalve EXW regelt de verkoper de uitvoerformaliteiten. Bij alle behalve DDP regelt de koper de invoerformaliteiten en betaalt hij rechten en btw.

Beide uitersten geven in de praktijk problemen. Bij EXW moet een buitenlandse koper de uitvoer regelen in een land waar hij niet is gevestigd, en kan de verkoper moeilijk bewijzen dat de goederen de EU hebben verlaten om het nultarief te onderbouwen. FCA is meestal een betere keuze. Bij DDP moet de verkoper de invoer in het land van de koper regelen: hij heeft een EU-EORI-nummer nodig, vaak een vertegenwoordiger, en kan de betaalde invoer-btw mogelijk niet terugkrijgen.

Hoe de Incoterm de douanewaarde verandert

In de Europese Unie omvat de douanewaarde de vervoers- en verzekeringskosten tot de plaats van binnenkomst in de EU. De factuurprijs moet dus per Incoterm worden aangepast:

• EXW, FCA, FAS, FOB: transport en verzekering tot de EU-grens zitten niet in de prijs en moeten worden opgeteld
• CFR, CPT: de vracht is inbegrepen, een eventuele verzekering moet worden opgeteld
• CIF, CIP: vracht en verzekering tot de overeengekomen plaats zijn inbegrepen; ligt die plaats voorbij de EU-grens, dan mogen de vervoerskosten na binnenkomst worden afgetrokken als ze apart zijn vermeld
• DAP, DPU, DDP: de prijs omvat het vervoer na binnenkomst in de EU (aftrekbaar als apart vermeld) en bij DDP de invoerrechten en btw, die geen deel uitmaken van de douanewaarde

Veelgemaakte fouten

• Factuur zonder Incoterm of plaats: douane en expediteur weten niet welke kosten zijn inbegrepen
• FOB of CIF gebruiken voor lucht- of wegvervoer, terwijl die regels zijn voorbehouden aan zee- en binnenvaart
• De EXW- of FOB-prijs aangeven zonder vracht en verzekering tot de grens op te tellen
• DDP verkopen zonder EORI-nummer of vertegenwoordiger in het land van invoer
• Verschillende Incoterms op factuur, contract en instructies aan de expediteur

Veelgestelde vragen